บ้านในเมืองที่มีที่ดินจำกัด มักต้องจัดพื้นที่ให้คุ้มค่า อาจเพิ่มชั้นเพื่อให้มีห้องครบ และวางหน้าต่างให้ไม่ตรงกับบ้านข้าง ๆ ส่วนบ้านชานเมืองที่มีที่ดินกว้าง มีทางเลือกทั้งบ้านชั้นเดียว บ้านสองชั้น และพื้นที่สวนรอบบ้าน แต่แบบที่เหมาะที่สุดต้องดูขนาดที่ดิน งบประมาณ และการใช้ชีวิตของคนในบ้านไปพร้อมกัน
เห็นแบบบ้านสวยแล้วอยากสร้างตาม เป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างบ้านของใครหลายคน แต่พอนำแบบมาลองวางบนที่ดินจริง อาจเจอปัญหาอย่างหน้าบ้านแคบเกินไป จอดรถไม่สะดวก หรือหน้าต่างห้องนอนหันไปตรงกับบ้านข้าง ๆ พอดี
ก่อนเลือกแบบบ้าน จึงควรรู้ก่อนว่าที่ดินของเรามีข้อดีและข้อจำกัดอะไร แล้วค่อยคุยกับบริษัทรับสร้างบ้านว่าจะจัดพื้นที่อย่างไรให้ลงตัวที่สุด
แบบบ้านที่เหมาะกับที่ดินในเมือง
1. ที่ดินเล็ก อาจเพิ่มชั้นเพื่อให้มีพื้นที่ครบ
ถ้าที่ดินไม่กว้าง แต่ต้องการหลายห้องนอน บ้านสองชั้นหรือหลายชั้นอาจช่วยได้ เช่น ใช้ชั้นล่างเป็นห้องนั่งเล่น ห้องรับประทานอาหาร และครัว ส่วนชั้นบนเป็นห้องนอน เพื่อแยกพื้นที่พักผ่อนออกจากส่วนที่ใช้งานร่วมกัน
สำหรับแบบบ้านที่ดินหน้าแคบ ตำแหน่งบันไดสำคัญมาก เพราะถ้าวางไม่ดี อาจเหลือทางเดินยาวแต่ได้ห้องขนาดเล็ก ควรให้ทีมออกแบบลองจัดตำแหน่งบันได ห้องน้ำ และที่เก็บของไปพร้อมกัน
ถ้ามีผู้สูงอายุอยู่ด้วย หรือวางแผนอยู่บ้านหลังนี้ไปอีกนาน ควรมีห้องชั้นล่างที่ใช้เป็นห้องนอนได้ จะได้ไม่ต้องขึ้นลงบันไดทุกวัน หากคิดจะติดตั้งลิฟต์ในอนาคต ก็ควรแจ้งทีมออกแบบตั้งแต่ต้น
2. เปิดหน้าต่างแล้วต้องใช้งานได้จริง
หน้าต่างบานใหญ่ทำให้บ้านดูโปร่ง แต่ถ้าเปิดแล้วเห็นห้องนอนของเพื่อนบ้าน จนต้องปิดม่านทั้งวัน หน้าต่างบานนั้นก็อาจไม่ได้ช่วยให้บ้านน่าอยู่เท่าที่คิด
บ้านในเมืองจึงควรดูตำแหน่งหน้าต่างของบ้านข้าง ๆ ก่อน อาจขยับหน้าต่างให้ไม่ตรงกัน ใช้ช่องแสงเหนือระดับสายตา หรือเว้นพื้นที่เปิดโล่งเล็ก ๆ กลางบ้าน เพื่อให้ห้องด้านในมีแสงเข้าถึง
ถ้าจะรับแสงผ่านหลังคา ควรคุยเรื่องความร้อน การรั่วซึม และการทำความสะอาดด้วย ส่วนการรับลมต้องมีทั้งทางเข้าและทางออก พร้อมดูว่ามีอาคารรอบบ้านบังลมหรือไม่
3. ให้พื้นที่กับสิ่งที่ใช้ทุกวัน
ก่อนเพิ่มห้อง ลองถามตัวเองว่าครอบครัวใช้เวลาอยู่ตรงไหนมากที่สุด
ถ้าทำอาหารทุกวัน ครัวและที่เก็บอุปกรณ์อาจสำคัญกว่าห้องรับแขกใหญ่ ๆ ถ้าทำงานจากบ้าน ก็ควรมีมุมเงียบที่ไม่ต้องนั่งประชุมแข่งกับเสียงโทรทัศน์
ห้องนั่งเล่นกับห้องรับประทานอาหารอาจใช้พื้นที่ต่อเนื่องกันได้ แต่ครัวที่ทำอาหารกลิ่นแรง หรือห้องทำงานที่ต้องการสมาธิ อาจเหมาะกับการแยกเป็นสัดส่วนมากกว่า
ที่จอดรถก็เป็นอีกจุดที่ไม่ควรมองข้าม ต้องดูทั้งขนาดรถ ระยะเปิดประตู และทางเดินเข้าบ้าน เพราะจอดได้พอดีในแปลน ไม่ได้แปลว่าจะขึ้นลงรถสะดวกเสมอไป
แบบบ้านที่เหมาะกับที่ดินชานเมือง
1. มีที่ดินกว้าง ก็ไม่จำเป็นต้องสร้างบ้านเต็มพื้นที่
ข้อดีของที่ดินกว้างคือมีทางเลือกมากขึ้น หากอยากใช้ชีวิตโดยไม่ต้องขึ้นลงบันได บ้านชั้นเดียวก็เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ โดยเฉพาะครอบครัวที่มีผู้สูงอายุ แต่ยังต้องดูเรื่องพื้นต่างระดับ ทางเข้า และห้องน้ำให้ใช้งานสะดวกด้วย
ส่วนบ้านสองชั้นเหมาะกับคนที่อยากแยกห้องนอนออกจากพื้นที่รับแขก หรืออยากเก็บที่ดินไว้ทำสวน เพราะเมื่อพื้นที่ใช้สอยใกล้เคียงกัน การแบ่งห้องขึ้นไปชั้นบนอาจช่วยเหลือพื้นที่รอบบ้านได้มากกว่า
ลองเริ่มจากคำถามว่า “อยากได้พื้นที่ในบ้านเพิ่ม หรืออยากได้พื้นที่นอกบ้านมากกว่า” จะช่วยให้เลือกแบบบ้านได้ง่ายขึ้น
2. มีสวนแล้ว ควรวางห้องให้ได้ใช้สวนด้วย
ถ้าอยากมีสวน ลองคิดต่อว่าอยากใช้สวนอย่างไร เช่น นั่งดื่มกาแฟตอนเช้า ให้เด็กเล่น หรือมองเห็นต้นไม้จากห้องนั่งเล่น แล้วค่อยเลือกตำแหน่งห้อง และประตูให้เดินออกไปใช้งานได้สะดวก
ทิศแดดก็มีผล ระเบียงที่ดูสวยอาจแทบไม่ได้ใช้ หากร้อนจัดในช่วงเวลาที่ทุกคนอยู่บ้าน จึงควรวางชายคา ต้นไม้ หรือส่วนบังแดดให้เหมาะสม พร้อมคิดเรื่องน้ำฝนและการระบายน้ำ
ถ้าชอบบ้านรูปตัว L ที่โอบล้อมสวนบางส่วน สามารถนำไปคุยกับทีมออกแบบได้ แต่ต้องดูว่ารูปทรงนี้เหมาะกับที่ดิน ทิศทางลม และงบประมาณหรือไม่
3. บ้านกว้างต้องเดินสะดวกและดูแลไหว
นอกจากห้องนอนและห้องนั่งเล่น อย่าลืมคิดถึงพื้นที่ซักผ้า ตากผ้า เก็บของ และอุปกรณ์สวนด้วย ถ้าจัดไว้ไกลกันเกินไป งานบ้านเล็ก ๆ อาจกลายเป็นการเดินไปมาหลายรอบทุกวัน
หากคิดจะเพิ่มห้องทำงานหรือห้องนอนในอนาคต ควรบอกทีมออกแบบไว้ก่อน เพื่อช่วยวางตำแหน่งห้อง ทางเดิน และระบบน้ำไฟให้ต่อเติมได้สะดวกขึ้น
ขนาดบ้านควรพอดีกับทั้งการอยู่อาศัยและการดูแล เพราะพื้นที่ที่เพิ่มขึ้นมา พร้อมกับงานทำความสะอาด ค่าซ่อมบำรุง และเวลาที่ต้องใช้ดูแลสวน
สร้างบ้านในเมืองกับชานเมือง แบบไหนแพงกว่า?
บอกไม่ได้จากทำเลอย่างเดียว ต้องเทียบทั้งขนาดบ้าน วัสดุ สภาพที่ดิน และรายการงานที่รวมอยู่ในราคา
บ้านในเมืองอาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มจากการรื้อบ้านเดิม หรือขนวัสดุผ่านซอยแคบ ส่วนบ้านชานเมืองอาจต้องใช้งบกับการปรับระดับที่ดิน ทำรั้ว วางท่อระบายน้ำ หรือต่อระบบน้ำไฟเข้าพื้นที่ ขึ้นอยู่กับที่ดินแต่ละแปลง
เวลาเปรียบเทียบราคาจากบริษัทรับสร้างบ้าน ควรดูแบบบ้านที่มีพื้นที่ใช้สอย และวัสดุใกล้เคียงกัน แล้วถามให้ชัดว่าราคารวมอะไรบ้าง เช่น ฐานราก รั้ว เครื่องปรับอากาศ และงานตกแต่งภายใน
หากมีที่ดินอยู่แล้ว ให้แยกมูลค่าที่ดินออกจากงบสร้างบ้าน จะช่วยให้เห็นชัดว่าเงินที่ต้องเตรียมสำหรับก่อสร้างและงานอื่น ๆ มีเท่าไร
ที่ดินขนาดเท่ากัน ใช้แบบบ้านเดียวกันได้ไหม?
อาจใช้เป็นจุดเริ่มต้นได้ แต่ต้องตรวจสอบก่อน เพราะที่ดินขนาดเท่ากันอาจมีรูปร่างต่างกัน
ตัวอย่างเช่น ที่ดิน 60 ตารางวา ขนาด 10 × 24 เมตร กับขนาด 15 × 16 เมตร มีพื้นที่เท่ากัน แต่แปลงหนึ่งแคบและลึก อีกแปลงหน้ากว้างกว่า จึงจัดทางเข้า ที่จอดรถ ห้องต่าง ๆ และสวนได้ไม่เหมือนกัน
แปลงหน้าแคบอาจต้องเรียงห้องไปตามความลึก ส่วนแปลงหน้ากว้าง อาจมีพื้นที่ให้หลายห้องหันออกหาสวนได้ ทั้งนี้ต้องดูถนนหน้าแปลง บ้านข้างเคียง และข้อกำหนดการก่อสร้างร่วมด้วย
ตัวอย่างนี้ช่วยให้เห็นความต่างของรูปร่างที่ดินเท่านั้น แบบบ้านที่จะสร้างได้จริงยังต้องให้ทีมออกแบบตรวจสอบอีกครั้ง
ก่อนคุยกับบริษัทรับสร้างบ้าน ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง?
- ข้อมูลที่ดิน สำเนาโฉนด ขนาดแต่ละด้าน และตำแหน่งทางเข้า
- ภาพถ่ายหน้างาน ที่ดิน ถนนหน้าแปลง และบ้านข้าง ๆ ถ้าเคยมีน้ำท่วมควรแจ้งด้วย
- คนที่จะอยู่ด้วยกัน มีกี่คน มีเด็กหรือผู้สูงอายุหรือไม่
- ห้องที่จำเป็น ห้องนอน ห้องน้ำ ที่จอดรถ ครัว และห้องทำงาน
- งบที่เตรียมไว้ ระบุด้วยว่ารวมเฟอร์นิเจอร์ รั้ว และสวนแล้วหรือยัง
- แผนในอนาคต อาจมีสมาชิกเพิ่ม อยากทำงานที่บ้าน หรือเตรียมห้องให้พ่อแม่มาอยู่ด้วย
ก่อนสรุปแบบ ควรให้ทีมออกแบบตรวจสอบข้อกำหนดกับหน่วยงานท้องถิ่น เพราะพื้นที่ในโฉนดไม่ใช่พื้นที่ที่จะสร้างบ้านได้เต็มทั้งหมดเสมอไป
เริ่มหาบริษัทรับสร้างบ้านผ่าน HBA
หากยังไม่รู้ว่าจะเริ่มดูแบบบ้านหรือหาบริษัทจากที่ไหน สามารถศึกษาข้อมูลจาก HBA หรือสมาคมธุรกิจรับสร้างบ้าน ซึ่งมีข้อมูลสมาชิก แบบบ้าน และบทความสำหรับคนที่กำลังเตรียมสร้างบ้าน
สำหรับคนที่เริ่มหาข้อมูลด้วยคำว่า “สมาคมรับสร้างบ้าน” ชื่อเต็มของ HBA คือ สมาคมธุรกิจรับสร้างบ้าน หรือ Home Builder Association สามารถใช้ชื่อนี้ตรวจสอบข้อมูลให้ตรงกับองค์กรที่ต้องการได้
เมื่อได้รายชื่อบริษัทที่สนใจแล้ว ลองดูผลงานที่ใกล้เคียงกับโจทย์ของคุณ เช่น เคยสร้างบ้านบนที่ดินหน้าแคบ บ้านในซอยเล็ก หรือบ้านชั้นเดียวสำหรับครอบครัวหลายวัยหรือไม่ พร้อมเปรียบเทียบวัสดุ สัญญา การแบ่งงวดชำระ และการดูแลหลังส่งมอบ
หากมองหาบริษัทที่รับสร้างบ้านทั่วประเทศ ให้สอบถามว่ารับงานในจังหวัด และบริเวณที่ดินของคุณหรือไม่ ใครเป็นผู้ดูแลหน้างาน และมีค่าเดินทางหรือขนส่งเพิ่มหรือเปล่า จะได้วางงบและเลือกบริษัทได้เหมาะสมตั้งแต่ต้น
คำถามที่พบบ่อย
ที่ดินในเมืองควรสร้างบ้านกี่ชั้น?
ถ้าที่ดินเล็กและต้องการหลายห้อง บ้านสองชั้นหรือหลายชั้นเป็นทางเลือกหนึ่ง แต่ต้องดูข้อกำหนดการก่อสร้าง งบประมาณ และความสะดวกของคนในบ้านด้วย โดยเฉพาะคนที่ขึ้นลงบันไดลำบาก
ที่ดินชานเมืองสร้างบ้านชั้นเดียวหรือสองชั้นดีกว่า?
ถ้าอยากใช้งานทุกห้องโดยไม่ต้องขึ้นบันได บ้านชั้นเดียวอาจเหมาะกว่า แต่ถ้าอยากแยกห้องนอนให้เป็นส่วนตัวและเหลือพื้นที่ทำสวน บ้านสองชั้นก็น่าสนใจ ควรลองวางทั้งสองแบบบนที่ดินเพื่อเปรียบเทียบก่อนตัดสินใจ
แบบบ้านมาตรฐานของบริษัทใช้กับที่ดินเราได้เลยไหม?
ควรให้บริษัทตรวจสอบก่อนว่าแบบพอดีกับที่ดินหรือไม่ ทางเข้าอยู่ตรงไหน และห้องต่าง ๆ รับแดดอย่างไร บางแปลงใช้แบบเดิมได้ บางแปลงอาจต้องปรับเพื่อให้อยู่สบายและสร้างได้ตามข้อกำหนด
บ้านชานเมืองเย็นกว่าบ้านในเมืองจริงไหม?
ไม่เสมอไป บ้านจะร้อนหรือเย็นต้องดูทั้งแดด ร่มเงา หลังคา ผนัง และการถ่ายเทอากาศ บ้านชานเมืองที่รับแดดเต็ม ๆ ก็อาจร้อน ส่วนบ้านในเมืองที่บังแดดและระบายอากาศได้เหมาะสมก็อยู่สบายได้
บริษัทที่รับสร้างบ้านทั่วประเทศ รับงานได้ทุกพื้นที่หรือเปล่า?
ควรถามบริษัทโดยตรง เพราะแต่ละแห่งอาจมีเงื่อนไขต่างกัน ทั้งพื้นที่ให้บริการ การเข้าถึงหน้างาน ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม และการดูแลหลังสร้างเสร็จ
เริ่มจากที่ดินของเรา แล้วค่อยเลือกแบบบ้านที่ชอบ
ก่อนตัดสินใจ ลองลิสต์สิ่งที่ครอบครัวต้องใช้จริงให้ครบ แล้วนำไปคุยกับทีมออกแบบพร้อมข้อมูลที่ดิน จะช่วยให้เห็นว่าอะไรทำได้ อะไรควรปรับ และควรแบ่งงบให้ส่วนไหน
กำลังวางแผนสร้างบ้านบนที่ดินตัวเอง? ค้นหาแบบบ้านและข้อมูลบริษัทรับสร้างบ้านได้ที่ HBA สมาคมธุรกิจรับสร้างบ้าน แล้วนำแบบที่ชอบไปปรึกษาบริษัทที่สนใจ เพื่อปรับให้เข้ากับที่ดิน และการใช้ชีวิตของครอบครัวคุณ
